PARP | Wspieramy e-Biznes | Portal Innowacji | Akademia PARP | KSU | EEN | Polski Produkt Przyszłości | EXPO 2010
BIP PARP

baner
Biuletyn

Wpisz adres e-mail:

Najnowsze wiadomości Portalu Innowacji
wprost na skrzynkę poczty elektronicznej.


Sonda

Z którego Programu Operacyjnego chcesz skorzystać?

Innowacyjna Gospodarka
Kapitał Ludzki
Regionalnego
Rozwój Polski Wschodniej

PARP w organizacjach:
baner
Finansowanie innowacji

Finansowanie innowacji

2008-12-10

„Innowacja jest szczególnym narzędziem przedsiębiorców, za którego pomocą ze zmiany czynią oni okazję do podjęcia nowej działalności gospodarczej lub świadczenia nowych usług” – to popularna w środowisku biznesu definicja innowacji, autorstwa Petera F. Druckera. Od okazji do realizacji często daleka droga, choćby z powodu ograniczeń finansowych. Zarówno przedsiębiorcy, jak i inne podmioty mogą dziś skorzystać z wielu instrumentów finansowania projektów innowacyjnych.

Wsparcie na takie przedsięwzięcia można pozyskać z programów regionalnych, krajowych oraz realizowanych na poziomie Unii Europejskiej. Do roku 2015 Polska otrzyma z nowego rozdania unijnych funduszy 85 mld euro (łącznie ze wsparciem na obszary wiejskie i rybołówstwo). Wraz ze współfinansowaniem ze środków krajowych łącznie na działania prorozwojowe będziemy dysponowali kwotą ok. 108 mld euro. Polska jest największym beneficjentem unijnej polityki spójności – do naszego kraju napłynie 19,3% funduszy UE zaplanowanych na lata 2007-2013. Pieniądze te są przeznaczone nie tylko na infrastrukturę komunikacyjną i ochrony środowiska, ale także na wzrost innowacyjności polskiej nauki i przedsiębiorstw. 60% środków w ramach wszystkich programów operacyjnych jest nakierowanych na realizację odnowionej Strategii Lizbońskiej, czyli na podnoszenie konkurencyjności gospodarki i tworzenie trwałych miejsc pracy.

Fundusze strukturalne
Fundusze strukturalne to dziś w Polsce niewątpliwie najważniejsze źródło finansowania projektów związanych z wdrażaniem innowacji, pobudzaniem do współpracy środowisk naukowych i gospodarczych, rozwojem społeczeństwa informacyjnego czy inicjowaniem współpracy w ramach klastrów. Na wszystkie inwestycje w B+R, innowacje i przedsiębiorczość z Europejskiego Funduszu Rozwoju Regionalnego (EFRR) trafi ok. 10,9 mld euro. W całym procesie unowocześniania przemysłu nie można pominąć człowieka. Stąd w zakładce poświęconej finansowaniu innowacji prezentujemy także programy, dzięki którym można realizować projekty nakierowane na podnoszenie kwalifikacji i kształcenie kadr nowoczesnej gospodarki.

Programy operacyjne współfinansowane z funduszy strukturalnych, zawierające instrumenty wspierania innowacyjności:

  • Innowacyjna Gospodarka (PO IG)
  • Kapitał Ludzki (PO KL)
  • 16 regionalnych programów operacyjnych (RPO)
  • Rozwój Polski Wschodniej (PO RPW).

Innowacyjna Gospodarka to największy program operacyjny, który ma na celu wspieranie szeroko rozumianej innowacyjności. Można tu pozyskać dotację na projekty celowe, zakładające wdrożenie wyników prac badawczo-rozwojowych, inwestycyjne (związane z zastosowaniem nowoczesnych rozwiązań technologicznych prowadzących do wdrożenia nowych produktów i usług), przewidujące rozwój działalności badawczo-rozwojowej i opracowywanie nowych wzorów przemysłowych, inicjujące wspólne przedsięwzięcia w internecie etc. Dofinansowanie na swe projekty w ramach PO IG mogą otrzymać zarówno przedsiębiorstwa, jak i instytucje otoczenia biznesu czy jednostki naukowe świadczące firmom usługi o wysokiej jakości. Z oferty programu korzystają przedsiębiorstwa zarówno małe, jak i duże. Jednakże priorytetowo traktowane są małe i średnie firmy (MŚP). Wprowadzono zapis, że co najmniej 65% środków zaalokowanych na bezpośrednie wsparcie dla przedsiębiorstw w ramach PO IG zostanie skierowane do beneficjentów z sektora MŚP. Łączna wielkość publicznych środków finansowych zaangażowanych w realizację PO IG w latach 2007-2013 wynosi około 9,7 mld euro, z czego ze środków Europejskiego Funduszu Rozwoju Regionalnego pochodzi ok. 8,3 mld euro.

Kapitał Ludzki
to kolejny z sześciu ogólnopolskich programów operacyjnych. Jest największym w historii Unii Europejskiej programem współfinansowanym z Europejskiego Funduszu Społecznego. Nakłady ze środków publicznych na jego realizację wynoszą ogółem ponad 11,4 mld euro, w tym 9,7 mld euro z EFS. Polska przystąpiła do realizacji podstawowych zadań wynikających z odnowionej Strategii Lizbońskiej, m.in. do wdrożenia strategii uczenia się przez całe życie i dostosowania kształcenia do potrzeb rynku pracy. Program Kapitał Ludzki powinien pomóc w osiągnięciu tych celów. Stanowi odpowiedź na najważniejsze wyzwania Strategii Lizbońskiej i uwzględnia problemy i potrzeby polskiego rynku pracy. Dla wielu przedsiębiorstw największym kapitałem, często też atutem decydującym o przewadze przedsiębiorstwa na rynku, są zatrudnieni w nich ludzie. Pomimo świadomości walorów wynikających z posiadania wysoko wyspecjalizowanej kadry, przedsiębiorcy rzadko planują działania nakierowane na podnoszenia kwalifikacji pracowników. Strategiczne zarządzanie zasobami ludzkimi powinno być standardem każdej firmy. W ramach programu finansowane są szkolenia i studia podyplomowe, z których mogą korzystać przedsiębiorstwa i ich pracownicy. Jest tu również specjalna oferta (w regionalnym komponencie programu) dla osób planujących rozpoczęcie działalności gospodarczej, a także na pobudzanie współpracy między sektorem naukowym i biznesowym. Łącznie na te cele w ramach PO KL (zarówno z komponentu krajowego, jak i regionalnego) przeznaczono ok. 2,5 mld euro.

16 regionalnych programów operacyjnych,
które są realizowane na obszarze poszczególnych województw, również zawierają bogatą ofertę dla przedsiębiorstw i instytucji planujących przedsięwzięcia innowacyjne. W pewnych elementach związanych z innowacyjnością RPO stanowią swego rodzaju uzupełnienie propozycji w stosunku do programu Innowacyjna Gospodarka. Udzielają bowiem wsparcia na projekty o zasięgu regionalnym i o niższej wartości niż w PO IG, ale i tu można znaleźć instrumenty finansujące wdrożenia nowych technologii, prace badawczo-rozwojowe, tworzenie i rozwój inicjatyw klastrowych czy rozwój instytucji otoczenia biznesu. Wszystkich RPO zasilono z EFRR kwotą ponad 16,5 mlnd euro. Jednakże na wspomniane cele z budżetu tych programów trafi 23% środków, czyli ok. 3,9 mld euro. Najwięcej na wspieranie badań i rozwoju technologicznego oraz rozwoju przedsiębiorczości przeznaczyło województwo opolskie (33%), dysponujące najniższym budżetem wśród wszystkich regionów, następnie zachodniopomorskie (27,9%) i kujawsko-pomorskie (26,5%).

Program Operacyjny Rozwój Polski Wschodniej
obejmuje województwa warmińsko-mazurskie, podlaskie, lubelskie, podkarpackie, świętokrzyskie. W programie tym w zasadzie projekty wybierane są w procedurze pozakonkursowej. Zawiera jednak działania bezpośrednio wspierające rozwój i dyfuzję przedsięwzięć innowacyjnych czy tworzenie i rozwój klastrów (przynajmniej na obszarze dwóch województw Polski Wschodniej). Na cele związane z rozwojem innowacyjności, przedsiębiorczości i społeczeństwa informacyjnego w przeznaczono prawie 827 mln euro.

W jakiej formie projektodawcy skorzystają z funduszy strukturalnych? Dofinansowanie przeważnie ma formę dotacji, czyli bezzwrotnej pomocy finansowej. Dotacja uzupełnia środki własne podmiotu realizującego projekt, ale ich nie zastępuje. Beneficjent, czyli podmiot, któremu przyznano dofinansowanie na realizację zaproponowanego projektu, otrzymuje je zwykle w postaci refundacji części kosztów, a więc już po zrealizowaniu projektu. W wypadku niektórych projektów, zwłaszcza finansowanych z EFS, możliwe jest pozyskanie zaliczki oraz rozliczanie przedsięwzięcia etapami, w formie częściowych transz.

Kilka uwag technicznych. Omawiane w niniejszej zakładce instrumenty finansowe zwane są działaniami i poddziałaniami (dotyczą finansowania wężej zdefiniowanych typów projektów) Są one uporządkowane i ponumerowane. Pierwsza cyfra oznacza numer priorytetu programu. W nomenklaturze związanej z unijnymi programami jest to powszechnie przyjęty sposób nazywania i oznaczania form wsparcia, dlatego na naszych stronach nazwę konkretnego instrumentu poprzedza numer.

Programy europejskie

7. Program Ramowy w zakresie Badań i Rozwoju Technologicznego (7PR). To największy mechanizmem finansowania i kształtowania badań naukowych na poziomie europejskim. W obecnej edycji jest programem siedmioletnim (2007-2013), a jego budżet wynosi prawie 54 mld euro – o ponad 60% więcej niż w poprzedniej edycji. W naszym opracowaniu przybliżamy fragment tego programu skierowany do przedsiębiorstw, np. wsparcie firm w dostępie do najnowszych technologii i wyników badań w celu poprawy ich zdolności technologicznych i podwyższenia pozycji konkurencyjnej.

Program Ramowy na rzecz Konkurencyjności i Innowacji - CIP 2007-2013 to kolejny duży program europejski zawierający działania wspierające innowacyjność (łącznie z eko-innowacjami), dostęp do finansowania oraz poprawiające jakość usług okołobiznesowych w regionach. Program ma zapewnić spójność wszystkich podejmowanych przez Wspólnotę działań w odniesieniu do przedsiębiorczości, sektora MŚP, konkurencyjności przemysłu, innowacyjności, rozwoju i zastosowania ICT, a także rozwoju i promowania efektywności energetycznej i odnawialnych źródeł energii (inteligentnej energii). Jego budżet to przeszło 3,6 mld euro.

Programy wdrażane na poziomie UE uchodzą za trudniejsze niż te finansowane z funduszy strukturalnych (wdrażane na poziomie poszczególnych krajów), ponieważ zwykle wymagają poszukiwania partnerów zagranicznych.

Inne formy wsparcia


Zarówno na poziomie Unii Europejskiej, jak i kraju można znaleźć wiele mniejszych programów i inicjatyw, dzięki którym przedsiębiorcy oraz instytucje naukowe mogą szukać wsparcia na innowacje. Dotyczy to dziedzin związanych z podnoszeniem kompetencji (np. Leonardo da Vinci, Vulcanus in Japan, program TEAM), badań (COST - Europejski program współpracy w dziedzinie badań naukowo-technicznych) czy inwestycji w innowacje (pożyczka na innowację). Niektóre z tych inicjatyw są finansowane bezpośrednio z innych programów (np. w ramach PO IG oferowane są pożyczki na innowację czy stypendia z programu TEAM).

Polska Agencja Rozwoju Przedsiębiorczości odgrywa istotną rolę w przekazywaniu wsparcia na innowacje. PARP wdraża wiele instrumentów w ramach programów Innowacyjna Gospodarka, Kapitał Ludzki, a także cały PO RPW. Ponadto udziela pożyczek na innowację, prowadzi programy „Bon na innowacje - wsparcie dla najmniejszych firm” oraz „Wsparcie na rozwój technostarterów i dla technostarterów”. Uczestnicząc w międzynarodowym projekcie  „Innovation Express” (IE) PARP wspiera finansowo projekty dotyczącego rozwoju międzynarodowej współpracy klastra z partnerem zagranicznym w zakresie badań, rozwoju technologicznego lub innowacji.

Firmy lub osoby poszukujące kapitału na innowacyjne przedsięwzięcia powinny się zainteresować działalnością aniołów biznesu, którzy w Polsce i Europie funkcjonują w ramach stowarzyszeń i sieci. Ich pomoc to nie tylko pieniądze na rozwój biznesu, ale także wsparcie (mentoring) i doradztwo w zakresie zarządzania. Z kolei fundusze kapitałowe (venture capital i private equity), inwestujące w mikro-, małe i średnie innowacyjne firmy, mogą skorzystać ze wsparcia udzielanego przez Krajowy Fundusz Kapitałowy (KFK). Dzięki temu przedsiębiorstwa o największym potencjale innowacyjnym zyskują większe szanse pozyskania kapitału na rozwój.

Przedsiębiorcy cenią najprostsze rozwiązania. Ciekawe zachęty do inwestowania zawarto w ustawie o  niektórych formach wspierania działalności innowacyjnej. Wprowadziła na przykład możliwość zaliczenia wydatków na prace badawczo-rozwojowe w koszty uzyskania przychodów niezależnie od wyniku, jakim się zakończyły. Podstawową zaletą instrumentów podatkowych jest powszechna dostępność (dotacje mają szansę otrzymać nieliczni). Dzięki temu innowacyjność, pojmowana właśnie jako podejście do wdrażania zmian zgodne z definicją P.F. Druckera, może się w Polsce znacznie szybciej upowszechniać. Niemniej dodatkową zachętą są wszystkie opisane tu formy wsparcia.


Informacje przygotował Smartlink

Uwaga: Stan na 30 listopada 2008 r. Niektóre warunki w opisach działań zmienią się po wejściu w życie nowych rozporządzeń dostosowujących zasady korzystania z funduszy europejskich do zapisów rozporządzenia Komisji (WE) nr 800/2008.






wstecz
MAR
12

Kalendarium

baner
baner
baner
Finansowanie innowacji

W jaki sposób można uzyskać fundusze na finansowanie innowacji? Poznaj źródła pozyskiwania finansowania.

czytaj więcej

Klub Innowacyjnych Prz...

Celem działalności Klubu jest oddziaływanie na poprawę warunków tworzenia i rozwoju innowacyjnych przedsiębiorstw.

czytaj więcej

Polski Produkt Przyszłości

Celem konkursu jest promocja i upowszechnienie osiągnięć twórców innowacyjnych wyrobów i technologii.

czytaj więcej